هر کدام از شاگردان به جز یکی در مورد فرق بین خورشید بهار با خورشید زمستان، ده‌ها صفحه مطلب نوشتند. یکی نوشته بود که خورشید بهار جان‌افزا و حیات‌بخش است و خورشید زمستان کم‌رمق و بی‌جان. 
دیگری نوشته بود خورشید بهار مهربان است و سبزآفرین، و خورشید زمستان نامهربان و انعکاس‌دهنده بی‌رنگی یخ و برف.
آن یکی دیگر نوشته بود خورشید بهار عجول است و کم‌حوصله. طاقت پشت ابر ماندن را ندارد و سریع ابر را کنار می‌زند تا خودش را نشان دهد. اما خورشید زمستان تسلیم ابر است و حتی حاضر است روزها و هفته‌ها پشت ابر پنهان بماند و بر زمین نتابد.
شاگردی دیگر نوشته بود خورشید بهار یک هنرمند تمام‌عیار و عاشق رنگین‌کمان است. منتظر است تا بارانی ببارد و رنگین‌کمانی بسازد. ولی خورشید زمستان سرد و بی‌روح است و با اولین باران پشت قطورترین ابر مخفی می‌شود تا بی‌هنری‌اش را پنهان کند.
شاگردی که همیشه ته کلاس می‌نشست، نوشت: "خورشید زمستان خورشید تنبلی است. دیر می‌آید و زود می‌رود. به همین دلیل گرمای کمتری دارد، من خورشید زمستان را خوب درک می‌کنم. اما خورشید بهار خورشید متعادلی است در آغاز بهار مدتِ بود و نبودش به یک اندازه است و هر چه به تابستان نزدیک‌تر می‌شویم سعی می‌کند روزها را طولانی‌تر کند."
خلاصه هر کدام از شاگردان در وصف خوبی خورشید بهار و بدی خورشید زمستان چندین صفحه مطلب نوشتند.
در این بین یکی از شاگردان که همیشه ساکت بود و کمتر حرف می‌زد، انشایی نوشت که با بقیه کاملا متفاوت بود. او در انشایش فقط یک جمله نوشت و برای همین هیچ نمره‌ای نگرفت. 
معلم انشا به او نمره صفر داد و همه بچه‌ها او را مسخره کردند. اما شاگرد همیشه ساکت، محکم و مصمم سر حرف خود ایستاد و ادعا کرد که بقیه بی‌جهت انشای او را مسخره کرده‌اند و او به خاطر همین یک جمله‌ای که نوشته لیاقت نمره بیست را دارد.
کم‌کم قضیه جدی شد و کار به دفتر مدرسه کشید. ناظم و مدیر مدرسه، حرف معلم انشا را تایید کردند و گفتند که لیاقت انشای یک جمله‌ای، نمره صفر هم نیست. اما کودک همیشه‌ساکت این دفعه تصمیم گرفته بود ساکت نماند. 
برای همین انشای یک جمله‌ای خود را به همراه چند جمله توضیح اضافی به اداره مرکزی فرستاد و از آنها خواست در مورد انشای او قضاوت کنند.
نامه آن کودک توسط هیئت کارشناسان ارشد اداره مورد بررسی قرار گرفت و آنها بعد از خواندن توضیحات، زیر انشای تک‌جمله‌ای کودک نوشتند: "با مطالعه توضیحات تکمیلی ارسالی توسط این دانش‌آموز، این هیئت تایید می‌کند که انشای تک‌جمله‌ای ایشان به بهترین شکل ممکن تفاوت بین خورشید بهار و زمستان را توضیح داده است و به همین دلیل لیاقت نمره بیست را دارد."
رای هیئت داوران به همراه جایزه ویژه‌ای از سوی دفتر مرکزی اداره به مدرسه ابلاغ شد. مدیر و ناظم مدرسه به همراه همه معلمان دفتر، به کلاسی که دانش‌آموز همیشه‌ساکت نشسته بود رفتند و از او خواستند در جلوی بقیه همکلاسی‌ها، انشای تک‌جمله‌ای خود را روی تخته بنویسد و برایشان معنای آن را توضیح دهد.
شاگرد همیشه‌ساکت، محکم و استوار از جا برخاست و پای تخته رفت و روی آن نوشت: "خورشید بهار هیچ فرقی با خورشید زمستان و تابستان و پاییز ندارد!"
سپس به سمت جمع برگشت و گفت: "همه می‌دانیم که خورشید ستاره‌ای است که زمین و بقیه سیارات منظومه شمسی گرد آن می‌چرخند. علت این‌که ما روی زمین فصل‌های مختلفی را شاهد هستیم، فقط به دلیل مدار بیضوی چرخش زمین دور خورشید و کج بودن محور چرخش زمین به دور خودش است. وقتی زمین از خورشید در دورترین فاصله قرار می‌گیرد زمستان می‌آید و وقتی به نزدیک‌ترین فاصله می‌رسد تابستان فرا می‌رسد. همه آن‌چه تغییر فصل می‌نامیم در حقیقت نتیجه چرخش زمین به دور خودش و خورشید است وگرنه خورشید همه فصل‌ها یکسان است."
کودک همیشه‌ساکت اندکی سکوت کرد و سپس ادامه داد: "خورشید عین خداست. خداوند عالم شبیه خورشید همیشه نور محبت و مهربانی‌اش را به یک اندازه در عالم پخش می‌کند. ما آدم‌ها شبیه کره زمین هستیم که بسته به میزان کجی محور چرخشمان و مداری که برای طواف و چرخش گرد خدا برگزیده‌ایم از او دور می‌شویم و یا به او نزدیک می‌شویم. اگر در زندگی با سردی و نامهربانی و اضطراب مواجه می‌شویم بدانیم که مقصر خورشید نیست بلکه این ماییم که از او فاصله گرفته‌ایم و با کج کردن محور چرخشمان از او روی گردانده‌ایم. شاید خورشید و چرخش زمین را خدا این شکلی درست کرده تا ما با کمی تدبیر دلیل ناآرامی و سردی و ناکامی‌های خودمان را کشف کنیم. آن‌چه خدا از ما می‌خواهد این است که دست از پیشداوری و قضاوت برداریم و کمی بیندیشیم و تامل کنیم." 

برگرفته از سایتhttp://www.movafaghiat.com

فرامرز کوثری-مجله موفقیت شماره231